Η εστίαση στα νησιά το καλοκαίρι του 2025 βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της συζήτησης, αλλά για λόγους που δεν θυμίζουν σε τίποτα την εικόνα της πληρότητας που ξέραμε. Αν και ο τουρισμός παραμένει ισχυρός σε αφίξεις, η κίνηση στα εστιατόρια και στα καφέ είναι εμφανώς μειωμένη, ενώ οι επιχειρηματίες βλέπουν τα τραπέζια άδεια όχι μόνο λόγω κόστους ζωής αλλά και λόγω έλλειψης προσωπικού.
Το φαινόμενο της έλλειψης προσωπικού στην εστίαση δεν είναι φετινό, όμως φέτος φαίνεται πως κορυφώνεται. Χιλιάδες αγγελίες για σερβιτόρους, μάγειρες και barista παραμένουν αναρτημένες από άκρη σε άκρη στο Αιγαίο και το Ιόνιο, την ίδια στιγμή που οι ντόπιοι είτε δεν ενδιαφέρονται για εποχική εργασία είτε στρέφονται σε πιο σταθερές δουλειές στην πόλη ή στο εξωτερικό. Η πανδημία έδωσε την πρώτη ώθηση σε αυτή την αλλαγή, όμως η ακρίβεια και οι νέες συνθήκες εργασίας ολοκλήρωσαν την εικόνα.
Για πολλούς νέους, η εποχική εργασία στην εστίαση στα νησιά δεν είναι πια ελκυστική. Ο μισθός θεωρείται χαμηλός σε σχέση με τον όγκο δουλειάς και τις απαιτήσεις, ενώ το κόστος διαμονής σε δημοφιλείς προορισμούς, όπως η Μύκονος ή η Σαντορίνη, συχνά ακυρώνει το όποιο κέρδος. Δεν είναι τυχαίο ότι φέτος πολλοί επιχειρηματίες προσφέρουν διαμονή και φαγητό ως κίνητρο, χωρίς όμως να λύνουν το πρόβλημα.
Ταυτόχρονα, οι πελάτες δείχνουν πιο συγκρατημένοι. Παρά τις πληρότητες στα καταλύματα, ο μέσος επισκέπτης περιορίζει την κατανάλωση στην εστίαση. Η τιμή ενός γεύματος έχει ανέβει σημαντικά λόγω ανατιμήσεων σε πρώτες ύλες, ενέργεια και ενοίκια καταστημάτων. Πολλοί τουρίστες στρέφονται σε πιο οικονομικές λύσεις ή τρώνε στο κατάλυμα, ειδικά στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb.
Μέσα σε όλα αυτά, οι επαγγελματίες αναρωτιούνται για το μέλλον. Η εστίαση στα νησιά χρειάζεται επαναπροσδιορισμό: περισσότεροι μόνιμοι υπάλληλοι με αξιοπρεπείς απολαβές και συνθήκες εργασίας, ψηφιακή οργάνωση και επένδυση σε ποιοτικές υπηρεσίες. Ήδη κάποια εστιατόρια δοκιμάζουν να δουλεύουν με λιγότερο προσωπικό και περισσότερη τεχνολογία: ηλεκτρονικά μενού, QR παραγγελίες και προπληρωμές είναι πια συνηθισμένα.
Επιπλέον, γίνεται όλο και πιο καθαρό ότι οι μικρές, οικογενειακές επιχειρήσεις δυσκολεύονται περισσότερο από τις μεγάλες αλυσίδες και τα οργανωμένα γκρουπ. Όσοι μπορούν να προσφέρουν καλύτερους μισθούς ή να φέρνουν προσωπικό από το εξωτερικό έχουν ένα σαφές πλεονέκτημα. Σε αυτό το τοπίο, η παραδοσιακή ελληνική φιλοξενία κινδυνεύει να γίνει αναμνηστική εικόνα.
Το φετινό καλοκαίρι είναι, όπως λένε οι ίδιοι οι επαγγελματίες, «καμπανάκι». Αν η εστίαση στα νησιά δεν βρει τρόπο να κρατήσει και να προσελκύσει προσωπικό, οι επιπτώσεις θα είναι αλυσιδωτές: χαμηλότερη ποιότητα υπηρεσιών, δυσαρεστημένοι πελάτες, αρνητικές κριτικές και τελικά μείωση εσόδων, όσο κι αν οι αφίξεις σπάνε ρεκόρ.
Το στοίχημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο να έρθουν οι τουρίστες, αλλά να βρουν και τα μαγαζιά ανοιχτά, ποιοτικά και με χαμογελαστούς ανθρώπους να τους υποδεχτούν. Το μέλλον δείχνει πως η εστίαση στα νησιά θα πρέπει να περάσει σε πιο βιώσιμες πρακτικές: καλύτερους όρους εργασίας, σύγχρονα εργαλεία και σωστή οργάνωση. Διαφορετικά, το ελληνικό καλοκαίρι κινδυνεύει να έχει μεν κόσμο, αλλά χωρίς το τραπέζι που θα τον κρατήσει.
